GOO - van trefwoorden naar inhoud

Kort verslag van de bijeenkomt van de GOO gebruikersraad op 22 juni 2009 in de KB te Den Haag.

Uitgangspunt vormde de recente notitie GOO 2.0: van trefwoorden naar inhoud. Deze werd toegelicht door Kurt de Belder, voorzitter van de gebruikersraad. Centraal staat dat de insteek dat metadata dienen worden ontleend aan allerlei digitale bronnen of aan informatie aangeleverd door uitgevers of derden, zoals het toevoegen van inhoudsopgave, flaptekst, gebruikerstags e.d. Al deze metadata moeten bij een digitale zoekactie doorzoekbaar worden. Dit betekent een breuk met de oude GOO 1.0, waarbij metadata handmatig en per titel worden toegevoegd.
Opmerkelijk was de positieve eenstemmigheid waarmee de vergadering reageerde. Er werd niet gemopperd over het verdwijnen van de oude GOO, al werd er wel zorg geuit over de kwaliteit van de nieuwe GOO (al is die ook bij de oude GOO niet gegarandeerd). Ingestemd werd met het uitgangspunt om bij internationale standaarden voor catalogisering en metadata aan te sluiten, zoals MARC21. Bij de Stuurgroep geldt dat WorldCat als het feitelijke uitgangspunt moet dienen. De insteek is voorts dat de landelijke samenwerking behouden blijft en ook dat genoot de volle instemming van de vergadering. De eigen werkzaamheden van de bibliotheken dienen beperkt te blijven, waarbij de Stuurgroep denkt aan periode- en genre-indicatoren en personen als onderwerp. Andere metadata moeten landelijk ingekocht worden. Door gebruikmaking van meerdere classificatiesystemen moet ook verdere semantische verrijking mogelijk zijn. Wellicht moet wel de Basis Classificatie blijven, omdat deze ook dient als een verder beheerssysteem. Wellicht wordt afgestapt van het pica-formaat voor titelbeschrijving. De algemene denkwijze is dat een gebruiker zich niet meer laat beperken tot een locale catalogus en dat deze wil vinden à la zoekmachine – vandaar de optie WorldCat.
Het is de vraag of Nederlands – en regionaal, zoals Fries – materiaal op deze volautomatische wijze wel van metadata kan worden voorzien. Ik vrees dat hier een eigen inbreng van de deelnemende bibliotheken onverkort nodig zal zijn. Daartegenover staat dat zulk materiaal via WorldCat wellicht beter zichtbaar zal worden voor verre gebruikers.
De tweede spreker was Johan Steenbakkers, projectleider van SLIM: een overleg-orgaan dat aanbevelingen moet doen voor het vaststellen van de internationale standaarden. In SLIM zitten ruim vertegenwoordigers van UKB-, WSF- en andere bibliotheken (met de oproep dat men zich nog kan aansluiten). SLIM is net van start gegaan en de voordracht van Steenbakkers ging meer over beleidstrajecten dan over inhoudelijke zaken.
Opmerkelijk is dat er geen harde termijnen van implementatie zijn genoemd – en dat niemand daarnaar vroeg. Maar duidelijk is wel: de koers is gezet!

Website GOO